Kasinatian sa Bagyong Yoning Niadtong 1988

 Dili gyud nako makalimtan ang panghitabo mahitungod sa bagyo didto sa Leyte niadtong sa bata pa ko. Ang among gipuy-an (balay sa akong apohan sa side sa akong inahan) kay naa ra sa kilid sa baybayon. Ginama lang ni sa mga light material sama sa kawayan ug nipa. Ang mga poste sa among balay nagtunob sa baybayon nga kung motaob mahumol ni sa tubig sa dagat. Naa ni nahimutang sa kilid sa seawall.

Kahinumdom lang ko nga kung mangaon nami malingaw ko sa mga bunog nga isda kay ako mang tagakan og mumho para ipakaon nila. Magtapok man gud ning mga gagmayng isda, tungod tingali kay naghuwat sa mga mumho nga mangatagk kung mangaon mi o tungod kaha tingali sa hayag sa lamparilya.

Matod sa akong inahan, ang bagyo naabot sa among lugar pagka Nobiyembre 8. Sa dihang nikusog na ang hangin namakwet mi sa balay sa among silingan nga naay second floor.

Pag-abot og alas onse ngadto sa alas dose sa udto, nagsugod na og kusog ang hangin ug pagka alas dos gibaha mi ug nisaka ang tubig. Nahadlok gyud ko atong tungora kay bata pa ko ato ug dili ko kamao molangoy. Ang akong igsuon nga babaye nga dos anyos pa nga natulog sa lamesa nila, nahulog sa tubig ug nihilak pero naglutaw ra siya nga naghigda.

Tungod kay nipaspas naman ang pagsaka sa tubig, nakadesider nga mamakwet nasad mi adto sa ibabaw nga dapit kay wa man kaayo didto'y baha. Ang baybayon gud dili na nako makita kay taob ang dagat nga maoy nakaambag sapagtaas sa tubig kay niadto ang among barrio natung-an man sa baybayon ug  sapa nga sumpay sa suba.

Wala na nako mahinumduman kung kinsay nagdala sa akong igsuong babaye ug sa akong babayeng apohan padulong sa among ikaduhang balay nga bakwitan. Basta ako giba sa anak nga lalaki sa tag-iya sa unang balay nga among gibakwitan. Nangupot gud ko og maayo ato sa iyang liog tungod sa akong kahadlok kay di man ko kahibaw molangoy. Niingon pa siya nako kung kahibaw ba ko molangoy. Pero ang nagba nako tagaliog ra niya ang baha. Niingon pod siya nako nga dili nako hugton pagkapyot sa iyang liog kay natuok siya.

Pag-abot na sa among gibakwitan, ang ilang sawog kay naay mga lapok tungod kay naabtan sila sa baha pero dili lawom kay habog man ilang nahimutangan. 

Sugilanon Sa Akong Inahan

Matod sa akong inahan, ang unang balay nga among gibakwitan kay ilang Nang Larning nga magpasalida niadto og pelikula nga naay bayad. Betamax pa to ang gamit.

Ang nagdala sa akong apohan nga babaye kay akong apohan nga lalaki. Akong inahan ang nagdala sa akong manghod nga babaye. Ang tubig taga tuhod ra nila.

Ang ikaduhang balay nga among gibakwitan kay ilang Mana Toting.

Matod ni mama, naanod ang balay tunngagod kay bas ra ang gitungtungan unya nakankan pagbaha.

Pagliwas Sa Bagyo

Pag-ugma niana niadto akong inahan sa nahimutangan sa among balay pero wala na didto kay naanod sa layo. Giadto niya ang nahimutangan kung diin napadpad ang among balay ug niadto pod ko nga nakita niya nga naghiilak. Dayon gipangkuha namo ang mga butang nga pwede pa magamit. Ang ako rang nahinumdoman kay mga kutsara og tinidor namo ug mga sinina ang akong nakuha pagbalik. Wa nako kahinumdom sa uban. Nahinumdom pod ko nga gikusokusoan ni mama sa tubig dagat ang mga sinina.

Naa poy mga balay nga nangaanod kay sama namo nahimutang sa baybayon. Sayang kaayo kay bisag 110 ra ang palit niato sauna -- matod ni Mama nga iya daw tong napalit sa igsuon ni Meliano.

Nahinumdoman pod nako nga nakakita kog duwaan nga sakayan nga binuhat sa lawas sa saging ug ako ning giduwaaan gipalutaw sa tubigon nga dapit sa baybayon kung hunas. Usahay higtan nako og pisi og ilabay sa layo dayon birahon para padaganon pabalik sa akong nahimutangan.

Bag-ong Balay

Mga tulo ngadto sa lima ka adlaw naabot si Papa gikan sa Cebu. Naa siya'y dalang kwarta gikan sa iyang Calamity Loan maong nakapalit si Mama og bag-ong balay nga nagkantidad og 3, 100. Ang balay nahimutang ra duol sa ilang Mana Toting ug gilalin ni paingon sa kilid sa basketbolan nga gitawag og tinisan. 

Comments

Popular Posts